Rogale marcińskie z makowym farszem

liczba porcji: 15-18 

czas przygotowania: 180 min 

stopień trudności: trudne 

kaloryczność: wysokokaloryczne 

koszt: drogie

Składniki:

- 3 szklanki mąki tortowej
- 2 łyżki cukru pudru
- 1/4 kostki (6 dag) masła lub masła roślinnego
- 3 żółtka
- 3 dag drożdży
- skórka otarta z cytryny
- szczypta soli
- 1 szklanka + 2 łyżki mleka
- tłuszcz do wysmarowania formy
- jajko rozprowadzone z łyżką wody do smarowania rogali
- lukier o smaku rumowym lub arakowym

Farsz makowy: 

- 2 szklanki białego maku
- 2 szklanki cukru
- 2 łyżki masła
- szklanka słodkiej śmietany kremowej
- 1/2 laski wanilii
- 3 łyżki smażonej skórki pomarańczowej
- 3 łyżki rodzynek
- 3 łyżki drobno posiekanych daktyli

Do przesianej, wygrzanej mąki dodajemy rozkruszone drożdże, żółtka, cukier puder, sól, skórkę z cytryny. Składniki mieszamy, podlewamy ciepłem mlekiem, wyrabiamy ciasto. Gdy stanie się jednolite i sprężyste, dodajemy roztopiony, letni tłuszcz i wyrabiamy, aż składniki się połączą. Odstawiamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia.
Przygotowujemy farsz: wypłukany mak zalewamy 1 litrem wrzątku, wstawiamy na 30 min na najmniejszy ogień (woda w maku powinna tylko lekko „mrugać"). Śmietanę wraz z pokrojoną wanilią gotujemy na najmniejszym ogniu przez 8 min, odstawiamy. Bardzo dokładnie odsączony mak przepuszczamy 2 razy przez maszynkę, przekładamy do rondla, dodajemy cukier, masło i, stale mieszając, przesmażamy na niewielkim ogniu (lubi się przypalić). Dodajemy ugotowaną śmietankę i, mieszając, smażymy razem, aż masa makowa nabierze odpowiedniej gęstości.
Do ciepłej masy dodajemy przygotowane bakalie, całość delikatnie, ale dokładnie mieszamy i, gdy trzeba, lekko doprawiamy. Gdy ciasto podwoi swoją objętość, odrywamy małe kawałki, rozwałkowujemy, tworząc zgrabny trójkąt i od razu smarujemy letnią masą makową, ciasno zwijamy, składamy rożki ku sobie i układamy, w sporych odstępach, na wysmarowanej tłuszczem blasze. Odstawiamy w ciepłe, pozbawione przewiewów miejsce. Gdy po 15-20 min rogale wyrosną, smarujemy je jajkiem rozmieszanym z wodą i od razu wstawiamy do nagrzanego piekarnika. Pieczemy ok. 30 min (czas pieczenia zależy od wielkości rogali) w temp. 160°C. Zrumienione rogale smarujemy lukrem.

Czytaj dalej

Staropolska babka świąteczna

liczba porcji: 16 

czas przygotowania: 30 min (oprócz czasu na wyrośnięcie i pieczenie)

stopień trudności: łatwe 

kaloryczność: średniokaloryczne 

koszt: średniodrogie

Składniki: 

- 2 i 0/5 szklanki mąki tortowej
- 6 żółtek
- 1/2 szklanki mleka
- 5 dag drożdży
- 1/3 kostki (8 dag) masła lub masła roślinnego
- 1/2 szklanki cukru pudru
- skórka otarta z dużej cytryny
- szczypta soli
- tłuszcz do wysmarowania formy

Przygotowany z ciepłego mleka, rozkruszonych drożdży, łyżki cukru pudru i łyżki mąki zaczyn mieszamy, odstawiamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. Gdy podwoi objętość, dodajemy żółtka, pozostały cukier puder, sól, skórkę z cytryny, składniki mieszamy, sypiemy, siejąc przez sito, wygrzaną mąkę i wyrabiamy ciasto (będzie niezbyt ścisłe) robotem nastawionym na najniższe obroty. Gdy pokażą się pęcherzyki powietrza, dodajemy ciepły tłuszcz i wyrabiamy nadal, aż zostanie całkowicie wchłonięty, odstawiamy do wyrośnięcia. Gdy ciasto podwoi objętość, przekładamy je do dużej formy babowej z kominkiem, dokładnie wysmarowanej tłuszczem (ważne!), pilnując, by nie było go więcej niż na 1/3 wysokości formy i ponownie odstawiamy do wyrośnięcia. Gdy ciasto wypełni formę, wstawiamy najdelikatniej (unikając wszelkich wstrząsów) do nagrzanego piekarnika, pieczemy w temp. 180°C przez 50 min lub nieco dłużej (czas zależy od wysokości babki). Gdy się zrumieni, a boki zaczynają odstawać od formy, piekarnik wyłączamy lekko uchylamy drzwiczki i trzymamy babkę, by dojrzała. Jeszcze ciepłą wystawiamy z piekarnika. Gdy zupełnie ostygnie, wyjmujemy z formy, ustawiamy na paterze, lukrujemy albo polewamy czekoladą, lub oprószamy cukrem pudrem (według własnych upodobań). Odpowiednio przechowywana nie traci świeżości przez kilka dni.

Czytaj dalej

Babka królewska (staropolska)

liczba porcji: 16 

czas przygotowania: 60 min (oprócz czasu na wyrośnięcie i pieczenie)

stopień trudności: trudne 

kaloryczność: wysokokaloryczne 

koszt: średniodrogie

Składniki: 

- 4 i 1/2 szklanki mąki tortowej
- 1/2 kostki (12,5 dag) masła
- szklanka cukru pudru
- 12 żółtek
- 6 dag drożdży
- 1/2 szklanki mleka
- laska wanilii, idealnie zmiażdżona w moździerzu i przesiana przez sito
- filiżanka rodzynek
- filiżanka odsączonej, smażonej skórki pomarańczowej
- płaska łyżeczka soli
- tłuszcz do wysmarowania formy

2 łyżki mleka lekko podgrzewamy, dodajemy pokruszone drożdże, łyżeczkę cukru pudru, łyżeczkę mąki, mieszamy, odstawiamy do wyrośnięcia.
1/2 szklanki mąki zalewamy pozostałym, wrzącym mlekiem, masę bardzo dokładnie rozcieramy, aby nie było najmniejszej grudki. Gdy przestygnie (letnia!), łączymy z wyrośniętym rozczynem i odstawiamy do ponownego wyrośnięcia.
Żółtka, idealnie oddzielone od białek, ucieramy z cukrem pudrem na puszysty kogel-mogel, dodajemy do zaczynu, gdy już podwoi swoją objętość, lekko mieszamy, dodajemy, sypiąc przez sito, mąkę wraz z utartą wanilią, wyrabiamy. Gdy składniki dokładnie się połączą, dodajemy roztopiony letni tłuszcz, sól i wyrabiamy tak długo, aż ciasto zacznie odstawać od miski (można robotem nastawionym na niskie obroty, ale baba nie będzie tak delikatna i pulchna, jak wyrabiana sposobem tradycyjnym). Czas wyrabiania ciasta trwa przeważnie 20 min, ale nie należy się spieszyć. Smak baby zależy od włożonej w jej wyrabianie pracy. W gotowym cieście robimy w środku dołek, kładziemy przebrane rodzynki i skórkę pomarańczową, lekko łączymy wszystkie składniki i wykładamy ciasto do bardzo dokładnie wysmarowanej dużej formy babowej (ciasta nie powinno być więcej, jak na 1/3 jej wysokości). Formę umieszczamy w ciepłym miejscu i pozwalamy, by baba rosła. Tuż przed wstawieniem do nagrzanego, ale niegorącego piekarnika smarujemy wierzch baby żółtkiem, rozprowadzonym w 2 łyżkach wody, pieczemy w temp. 160°C przez godzinę lub nieco dłużej (czas pieczenia zależy od wysokości baby). Gdy nabierze złocistorumianej barwy, a wierzch będzie lekko pęknięty, wyjmujemy i posypujemy obficie cukrem pudrem lub lukrujemy.

Czytaj dalej

Mazurek kajmakowy

liczba porcji: 12

czas przygotowania: 80 min (oprócz czasu na pieczenie)

stopień trudności: trudne

kaloryczność: wysokokaloryczne

koszt: drogie

Składniki:

- 1 i 1/2 szklanki mąki krupczatki
- 2 czubate łyżki cukru pudru
- 4/5 kostki (20 dag) masła lub masła roślinnego
- 3 żółtka, ugotowane na twardo

Masa kajmakowa: 

- kostka (25 dag) masła lub masła roślinnego
- szklanka cukru
- szklanka mleka w proszku
- 3 żółtka

Przygotowujemy ciasto: w malakserze łączymy mąkę z masłem, gdy składniki się połączą, dodajemy cukier puder i przetarte przez ostre sito ugotowane żółtka. Wyrobione, jednolite ciasto wkładamy do lodówki - nawet na kilka godzin. Dobrze schłodzone, wałkujemy na wysokość centymetra (nie wyżej), rozkładamy na prostokątnej blasze, brzegi ciasta podnosimy na wysokość 3 cm. Pieczemy w gorącym piekarniku, nastawionym na temp. 180°C, rumieniąc na złoty kolor. Odstawiamy do wychłodzenia. Przygotowujemy masę: cukier i masło podgrzewamy, gdy się roztopią i połączą, dodajemy mleko w proszku i gotujemy na niewielkim ogniu, aż składniki utworzą jednolitą, gładką masę. Zestawiamy z ognia, przechładzamy, często i energicznie mieszając, dodajemy po jednym (cały czas mieszając) żółtku i natychmiast nakładamy na upieczony spód. Rada: mazurek będzie smaczniejszy, gdy zimne, kruche ciasto, przed nałożeniem masy kajmakowej, posmarujemy dobrze wysmażoną marmoladą.

Czytaj dalej

Mazurek orzechowy

liczba porcji: 12

czas przygotowania: 45 min (oprócz czasu na pieczenie i przybranie)

stopień trudności: średniotrudne

kaloryczność: wysokokaloryczne

koszt: średniodrogie

Składniki:

- 3 żółtka
- szklanka cukru pudru
- 1/2 kostki (12,5 dag) masła
- szklanka mąki krupczatki
- szklanka zmielonych orzechów
- 3 białka
- 1/3 szklanki cukru pudru
- kilkanaście dorodnych połówek orzechów

W malakserze ubijamy na puch żółtka i cukier puder, dodajemy, małymi porcjami, lekko rozmiękczone masło i, siejąc przez sito, mąkę. Gdy składniki się połączą, dodajemy orzechy. Wyrabiamy całość na jednolite, gładkie ciasto. Blachę wykładamy aluminiową folią, rozkładamy ciasto, wyrównujemy powierzchnię.
Białka ubijamy na sztywną pianę, dodajemy cukier puder. Piana powinna być bardzo ścisła. Pokrywamy pianą równomiernie ciasto, na powierzchni rozkładamy połówki orzechów. Wstawiamy do nagrzanego, niezbyt gorącego, nastawionego na temp. 150°C piekarnika, pieczemy przez 45-50 min, uważając, by mazurek niezbyt mocno się zrumienił. Mazurek powinno się przygotować na tydzień przed podaniem - będzie wówczas delikatny i bardzo kruchy. Przybieramy, według własnych upodobań, tuż przed podaniem na stół.

Czytaj dalej

Strucla z makiem

liczba porcji: ok. 20 

czas przygotowania: 50 min (oprócz czasu na wyrośnięcie i pieczenie)

stopień trudności: średniotrudne 

kaloryczność: średniokaloryczne 

koszt: średniodrogie

Składniki:

- farsz makowy
- 3 szklanki mąki tortowej
- szklanka cukru pudru
- 3/5 kostki (15 dag) masła lub masła roślinnego
- 4 dag drożdży
- 2 żółtka
- całe jajko
- 1/2 szklanki mleka
- szczypta soli
- tłuszcz do wysmarowania formy
- mąka do podsypania stolnicy

W malakserze ucieramy masło z cukrem pudrem. Gdy stanie się puszyste i jednolite, dodajemy, cały czas mieszając, całe jajko, żółtka, sól, rozkruszone i wymieszane z łyżką ciepłego mleka drożdże. Gdy składniki się połączą, siejemy przez sito mąkę. Utarte ciasto wykładamy na podsypaną mąką stolnicę i dokładnie wyrabiamy (nie dłużej niż przez 8 min), nakrywamy ściereczką, stawiamy w ciepłym miejscu, by wyrosło. Gdy podwoi objętość, dzielimy na 2 równe części, wałkujemy niezbyt grube prostokąty, smarujemy każdy lekko spienionym białkiem, nakładamy równą warstwą farsz, zwijamy, końce zlepiamy, podwijamy pod spód i od razu układamy w 2 przygotowanych średniej wielkości formach babowych, stawiamy w ciepłym miejscu. Gdy podwoi objętość, wstawiamy do nagrzanego, niezbyt gorącego, nastawionego na temp. 160°C piekarnika na 30 min. Po tym czasie podnosimy temperaturę do 200°C i pieczemy, aż ciasto się zrumieni, a boki będą lekko odstawały od formy. Jeszcze ciepłe wykładamy na stolnicę, oprószamy cukrem pudrem lub polewamy lukrem o ulubionym smaku.

Czytaj dalej

Piernik z bakaliami po staropolsku

liczba porcji: 16 

czas przygotowania: 50 min (oprócz czasu na pieczenie)

stopień trudności: średniotrudne 

kaloryczność: średniokaloryczne 

koszt: średniodrogie

Składniki:

- 1/2 szklanki cukru
- 3 czubate łyżki naturalnego miodu
- 2 i 1/2 szklanki mąki pszennej  
- 3 łyżki kakao
- jajko
- 1/2 kostki (12,5 dag) masła lub masła roślinnego
- 2 płaskie łyżeczki proszku do pieczenia
- 2 szklanki bakalii (bez orzechów, rodzynki, rozdrobnione figi, daktyle, morele, grubo posiekane migdały, wcześniej sparzone i obrane z łupinek)
- łyżeczka cynamonu i goździków utłuczonych w moździerzu
- 1/2 szklanki wody
- tłuszcz do wysmarowania formy
- tarta bułka do posypania formy

W szerokim rondlu rumienimy cukier. Gdy nabierze brązowej barwy, zdejmujemy z ognia, dodajemy wodę, stawiamy na ogniu i, cały czas mieszając, zagotowujemy, aż powstanie karmel. Wychładzamy. Chłodny przelewamy do dużego garnka, dodajemy miód, kakao i, często mieszając, podgrzewamy, nie dopuszczając do zagotowania. Odstawiamy do wychłodzenia. Do zimnej masy dodajemy, siejąc przez sito, mąkę z proszkiem i przyprawy zapachowe, wyrabiamy lekkie ciasto. Gdy składniki się połączą, dodajemy rozpuszczony, chłodny tłuszcz i nadal wyrabiamy ciasto. Gdy stanie się jednolite i lśniące, dodajemy bakalie, całość delikatnie, ale dokładnie mieszamy i od razu przekładamy na przygotowaną dużą formę babową, wyrównujemy powierzchnię i wstawiamy do nagrzanego, niezbyt gorącego piekarnika. Pieczemy przez godzinę lub nieco dłużej, w temp. 150°C (czas pieczenia zależy od wysokości warstwy ciasta). Upieczony, po wyjęciu z formy, przechowujemy owinięty w folię, w chłodnym miejscu. Podajemy bez innych dodatków, krojąc w plastry, jak babkę.

Czytaj dalej

Pierniczki świąteczne

liczba porcji: ok. 60

czas przygotowania: 50 min (oprócz czasu na „odpoczynek", wykrawanie i pieczenie)

stopień trudności: średniotrudne

kaloryczność: średniokaloryczne

koszt: drogie

Składniki:

- 1 kg pszczelego miodu
- 1 kg cukru
- 4 jajka
- 2 łyżeczki mielonych goździków
- 2 łyżeczki cynamonu
- 2 łyżeczki imbiru
- sok i skórka otarta z całej cytryny
- smażona skórka pomarańczowa
- 2 szklanki posiekanych bakalii
- 2 łyżeczki sody oczyszczonej 
- 2 kostki (50 dag) masła lub masła roślinnego 
- tłuszcz do przygotowania formy

Do dużego, płaskiego rondla (ważne!) wlewamy miód, gdy się lekko rozgrzeje, dodajemy cukier, masło i, cały czas mieszając, podgrzewamy, aż cukier całkowicie się rozpuści i składniki dokładnie się połączą. Nie dopuszczamy, by masa się zagotowała. Odstawiamy do wychłodzenia.
Do chłodnej masy dodajemy jajka, rozpuszczoną w 3 łyżkach letniej wody sodę, przyprawy, sok i skórkę z cytryny, mieszamy. Dosypujemy, siejąc przez sito, mąkę, wyrabiamy ciasto. Gdy stanie się gładkie i jednolite, dodajemy bakalie i jeszcze przez chwilę wyrabiamy. Odstawiamy ciasto na godzinę. Blachy do pieczenia piernikowych ciasteczek smarujemy tłuszczem i delikatnie oprószamy mąką. Stolnicę oprószamy mąką, wykładamy część ciasta, rozwałkowujemy jak na kluski, wykrawamy piękne, tradycyjne wzory, układamy ciasteczka na blasze i pieczemy w niezbyt gorącym piekarniku, nagrzanym do temp. 180°C. Upieczone, zsuwamy do miski i smarujemy lukrem - czekoladowym lub białym o różnych smakach, posypujemy kolorowym, cukrowym „maczkiem". Ułożone w blaszanym pudle, będą aromatyczne i pulchne przez kilka tygodni.

Czytaj dalej

Pascha z galaretką

liczba porcji: 10 

czas przygotowania: 25 min 

stopień trudności: średniotrudne 

kaloryczność: wysokokaloryczne 

koszt: średniodrogie

Składniki:

- jasna galaretka (agrestowa lub cytrynowa)
- czubata szklanka rozdrobnionych bakalii
- 50 dag tłustego, dokładnie roztartego, białego sera
- 1/2 szklanki śmietany (18%)
- 1/2 szklanki cukru pudru
- cukier waniliowy
- 3 żółtka

Galaretkę rozpuszczamy według przepisu na opakowaniu, biorąc o 1/2 szklanki wody mniej, odstawiamy do wychłodzenia. Żółtka z cukrem pudrem ucieramy na kogel-mogel. Ser miksujemy ze śmietaną, dodajemy utarte żółtka, cukier waniliowy, wlewamy chłodną galaretkę i bakalie. Całość bardzo dokładnie mieszamy, wylewamy do chłodnej, zwilżonej zimną wodą salaterki i wstawiamy na kilka godzin do lodówki. Pascha najlepiej smakuje dzień po przygotowaniu.

Czytaj dalej

Pascha

liczba porcji: 12 

czas przygotowania: 120 min (oprócz czasu na stężenie)

stopień trudności: trudne 

kaloryczność: wysokokaloryczne 

koszt: drogie

Składniki: 

- 10 dag przebranych rodzynek sułtanek
- 5 dag migdałów (sparzonych, obranych z łupinek, niezbyt drobno posiekanych)
- szklanka bakalii (figi, daktyle, morele, suszone śliwki - wszystkie drobno posiekane)
- 1l kwaskowej śmietany (18%)
- 1l tłustego mleka
- 6 jajek
- kostka (25 dag) masła
- szklanka cukru pudru

Jajka wbijamy do miseczki, dodajemy śmietanę, składniki bardzo dokładnie ubijamy. Masa powinna być jednolita i puszysta. Tak przygotowaną masę zalewamy cały czas ubijając, wrzącym mlekiem, stawiamy na niewielkim ogniu i, nadal ubijając, podgrzewamy przez 3 min, aż utworzy się kilkucentymetrowy kożuszek - serek twarożek. Durszlak wykładamy kilkakrotnie złożonym płatem gazy, wylewamy przygotowaną masę, dodajemy twarożek, który pozostał na spodzie i bokach naczynia, odstawiamy do odsączenia. W makutrze ucieramy masło z cukrem pudrem. Gdy składniki się połączą, dodajemy, cały czas ucierając, po łyżce wystudzony twarożek, a pod koniec ucierania przygotowane bakalie. Średnią karbowaną formę babową wykładamy zwilżoną, dokładnie odciśniętą gazą, wykładamy masę serową, mocno i dokładnie uciskamy, przyciskamy ciężarkiem i odstawiamy na kilka godzin w chłodne miejsce, aż stężeje.
Wyjmujemy, wyciągając paschę na gazie, przekładamy na talerz, gazę usuwamy, przybieramy konfiturami i kandyzowanymi owocami lub posypujemy obficie utartą czekoladą.

Czytaj dalej

Wigilijny kompot z suszonych owoców po staropolsku

liczba porcji: 2 litry

czas przygotowania: 30 min 

stopień trudności: średniotrudne 

kaloryczność: średniokaloryczne 

koszt: średniodrogie

Składniki: 

- 15 dag suszonych śliwek bez pestek
- 15 dag suszonych jabłek
- 20 dag suszonych gruszek
- 2 czubate łyżki rodzynek
- cytryna

Suszone owoce dokładnie myjemy. Każdy rodzaj zalewamy 2 szklankami przegotowanej wody. Gdy zmiękną, gotujemy w oddzielnych naczyniach. Owoce przekładamy do szklanej wazy za pomocą łyżki cedzakowej, płyny cedzimy przez gęste sito do jednego naczynia, wrzucamy rodzynki, dodajemy cukier i, mieszając, zagotowujemy, pilnując, by cukier całkowicie się rozpuścił. Płynem zalewamy odsączone owoce. Do całości dodajemy obraną ze skórki i białego miąższu, pokrojoną w bardzo cienkie plasterki i pozbawioną pestek, cytrynę. Odstawiamy w chłodne miejsce (nawet na kilka godzin), wówczas smaki połączą się i wyzwoli się wspaniały aromat. Podajemy w kompotierkach.

Czytaj dalej

Krem makowy po staropolsku

liczba porcji: 6

czas przygotowania: 45 min

stopień trudności: średniotrudne

kaloryczność: wysokokaloryczne

koszt: średniodrogie

Składniki: 

- 2 żółtka
- 4 łyżki cukru pudru
- cukier waniliowy
- szklanka maku, przygotowanego jak na makowiec (sparzony, ugotowany, zmielony przez maszynkę, bez jakichkolwiek dodatków)
- 2 płaskie łyżeczki żelatyny
- szklanka śmietany kremowej 
- 2 szklanki posiekanych bakalii
- cała, utarta, gorzka lub deserowa czekolada
- miniaturowe, kruche ciasteczka

Żółtka z cukrem pudrem ucieramy na kogel-mogel. Śmietanę z dodatkiem cukru waniliowego ubijamy na puszystą pianę, dodając, pod koniec ubijania, rozpuszczoną w minimalnej ilości wrzątku żelatynę, utarte żółtka i mak. Całość delikatnie, ale dokładnie mieszamy i rozkładamy do szklanych pucharków. Porcje kremu ustawiamy w chłodnym miejscu (najlepiej w lodówce) nawet na kilka godzin. Przed podaniem każdą porcję posypujemy bardzo obficie bakaliami i utartą czekoladą i przybieramy miniaturowymi, kruchymi ciasteczkami.

Czytaj dalej

Kutia

liczba porcji: 6 

czas przygotowania: 50 min (oprócz czasu na moczenie i gotowanie pszenicy oraz na gotowanie maku)

stopień trudności: trudne 

kaloryczność: wysokokaloryczne 

koszt: drogie

Składniki:

- szklanka ziaren łuskanej pszenicy
- szklanka suchego maku
- mały kieliszek (50 ml) winiaku lub brandy
- 10 dag rodzynek sułtanek
- 3 czubate łyżki posiekanych orzechów
- 3 czubate łyżki smażonej skórki pomarańczowej
- szklanka śmietany kremowej
- suszone owoce (morele, daktyle, śliwki) do przybrania deseru
- szklanka cukru pudru
- 4 łyżki płynnego miodu

Umytą pszenicę moczymy w letniej wodzie, odstawiamy na całą noc. Następnego dnia cedzimy, zalewamy świeżą wodą i gotujemy do miękkości, zmieniając w czasie gotowania trzykrotnie wodę. Gdy ziarna będą miękkie, odsączamy na sicie. Wypłukany mak zalewamy 2 szklankami wrzątku, trzymamy przez 20 min na niewielkim ogniu, odstawiamy do wychłodzenia. Rodzynki zalewamy alkoholem, odstawiamy do nasączenia.
Miękki, chłodny mak odsączamy na bardzo gęstym sicie, przepuszczamy dwukrotnie przez maszynkę, po raz drugi na przemian z cukrem pudrem. Zmielony mak łączymy z miodem, odsączonymi rodzynkami, skórką pomarańczową, śmietaną i orzechami, całość łączymy z odsączoną pszenicą, układamy na okrągłym półmisku, kształtując zgrabny „kopczyk", i wstawiamy do lodówki. Przed podaniem brzegi „kopczyka" otaczamy rozdrobnionymi, suszonymi owocami, a całość kropimy alkoholem, w którym moczyły się rodzynki.

Czytaj dalej

Zupa migdałowa

liczba porcji: 4 

czas przygotowania: 40 min 

stopień trudności: łatwe 

kaloryczność: średniokaloryczne 

koszt: tanie

Składniki: 

- 1,51 tłustego mleka
- 20 dag migdałów
- 2 łyżki cukru
- 10 dag rodzynek
- łyżka masła
- szczypta soli

Rodzynki przelewamy na sicie gorącą wodą, odstawiamy do odsączenia. Sparzone wrzątkiem migdały obieramy z łupinek, suszymy, przepuszczamy przez maszynkę, Mleko zagotowujemy z cukrem, dodajemy przygotowane migdały i rodzynki, szczyptę soli oraz masło trzymamy na niewielkim ogniu przez 3 min. Odstawiamy pod przykryciem, by nie utworzył się kożuszek. Zupę podajemy na ciepło z ugotowanym na sypko ryżem.

Czytaj dalej

Barszcz czerwony

liczba porcji: 4 

czas przygotowania: 45 min (oprócz czasu na gotowanie)

stopień trudności: średniotrudne 

kaloryczność: niskokaloryczne 

koszt: średniodrogie

Składniki: 

- 4 buraki (1 kg lub nieco więcej)
- 2 szklanki kwasu buraczanego
- cebula
- 2 ząbki czosnku
- 4-5 dużych kapeluszy borowików
- 1/2 porcji włoszczyzny
- sok z cytryny
- cukier
- sól
- ziarna pieprzu
- ziarna ziela angielskiego
- liść laurowy

Namoczone w letniej, przegotowanej wodzie kapelusze borowików gotujemy do miękkości w wodzie, w której się moczyły. Obrane i rozdrobnione buraki, włoszczyznę, przyprawy gotujemy przez ok. 30 min, odstawiamy do wychłodzenia.
Letni wywar z buraków cedzimy przez gęste sito, dodajemy przecedzony wywar z grzybów, kwas buraczany, przyprawiamy solą, pieprzem, sokiem z cytryny i cukrem, odstawiamy, by smaki dokładnie się połączyły. Przed podaniem barszcz podgrzewamy, ale uważamy, aby się nie zagotował.

Czytaj dalej

Żur świąteczny po staropolsku

liczba porcji: 4

czas przygotowania: 25 min (oprócz czasu na gotowanie białej kiełbasy)

stopień trudności: średniotrudne

kaloryczność: średniokaloryczne

koszt: średniodrogie

Składniki: 

- 60 dag surowej, białej kiełbasy
- 4 jajka ugotowane na twardo
- liść laurowy
- kilka ziaren czarnego pieprzu
- kilka ziaren ziela angielskiego
- 2 ząbki czosnku
- suszony grzybek (kapelusz)
- 2 szklanki zakwasu na żur
- majeranek
- sól

Kiełbasę układamy na spodzie rondla, zalewamy 6 szklankami wody, dodajemy przyprawy, grzybek, ząbki czosnku, stawiamy na małym ogniu (od chwili, gdy woda zacznie „mrugać", gotujemy przez 15 min lub, gdy kiełbasa grubsza, 5 min dłużej). Wyjmujemy kiełbasę na wygrzany talerz, wywar cedzimy, doprowadzamy do zagotowania i, cały czas mieszając, łączymy z zakwasem, zagotowujemy, trzymamy na ogniu przez kilka minut, jeżeli żur jest mało kwaskowy, dolewamy dodatkową ilość zakwasu, aż uzyskamy odpowiedni smak. Przyprawiamy majerankiem, dodajemy pokrojoną w krążki kiełbasę, cząstki ugotowanych na twardo jajek oraz posiekany grzybek, gdy trzeba, doprawiamy solą i pieprzem. Zupę trzymamy w cieple przez 30 min.

Czytaj dalej

Barszcz biały postny po staropolsku

liczba porcji: 4 

czas przygotowania: 20 min (oprócz czasu na gotowanie grzybów)

stopień trudności: średniotrudne 

kaloryczność: średniokaloryczne 

koszt: średniodrogie

Składniki: 

- 1 duży lub 2 mniejsze suszone kapelusze borowików
- 2 szklanki (gdy trzeba, nieco więcej) zakwasu na żur
- szklanka mleka 
- duży ząbek czosnku
- liść laurowy
- sól
- pieprz

Wymoczone w mleku (pół na pół z wodą) kapelusze grzybów gotujemy do miękkości, cedzimy. Wywar (2 i 1/2 szklanki) łączymy z zakwasem na żur, dodajemy przyprawy, obrany ząbek czosnku, zagotowujemy, trzymamy na ogniu przez kilka minut, gdy trzeba, lekko doprawiamy. Barszcz podajemy w filiżankach, z ziemniakami puree okraszonymi zasmażoną na oleju cebulą lub na talerzach, z połówkami jajek ugotowanych na twardo i posiekanymi grzybami.

Czytaj dalej

Schab ze śliwkami

liczba porcji: 8 

czas przygotowania: 25 min (oprócz czasu na pieczenie mięsa)

stopień trudności: średniotrudne 

kaloryczność: wysokokaloryczne 

koszt: drogie

Składniki: 

- 1kg młodego schabu bez kości
- 20 dag suszonych śliwek (kalifornijskie) bez pestek
- oliwa do smażenia
- mąka krupczatka do oproszenia schabu
- sok z dużej cytryny
- szklanka soku z jabłek
- sól
- pieprz

Wytarty wilgotną, skropioną octem ściereczką schab nacieramy solą i pieprzem, oprószamy mąką i smażymy na rozgrzanej oliwie, rumieniąc ze wszystkich stron. Przekładamy do wysmarowanej tłuszczem brytfanny, podlewamy sokiem z jabłek wymieszanym pół na pół z wodą (4 łyżkami), wstawiamy do średnio nagrzanego piekarnika, często polewając sokiem z wodą i przewracając mięso na drugą stronę. Gdy schab będzie prawie miękki, wkładamy do wytworzonego sosu wypłukane śliwki, a mięso skrapiamy sokiem z cytryny, brytfannę przykrywamy trzymamy w piekarniku przez 5 min, następnie wyłączamy dopływ ciepła i pozostawiamy, by w cieple połączyły się wszystkie smaki. Zimne mięso kroimy w cienkie plastry, układamy na przybranym zieleniną półmisku, przybieramy uprużonymi śliwkami, podajemy z pikantnym sosem lub z sałatką.

Czytaj dalej

Szynka wieprzowa pieczona

liczba porcji: ok. 8 

czas przygotowania: 50 min (oprócz czasu na pieczenie)

stopień trudności: średniotrudne 

kaloryczność: wysokokaloryczne 

koszt: drogie

Składniki: 

- 1,5kg mięsa wieprzowego od szynki
- zioła przyprawowe: liść laurowy, kilka ziaren ziela angielskiego, kilka ziaren czarnego pieprzu, 5 suszonych owoców jarzębiny, duża szczypta rozmarynu, duża szczypta nasion kminku, kilka ziaren kolendry (po utłuczeniu w moździerzu czubata łyżka przypraw)
- 30 dag suszonych moreli
- oliwa

Morele moczymy w 2 szklankach przegotowanej, letniej wody. Mięso, po wytarciu wilgotną, skropioną octem ściereczką, odpowiednio formujemy, nacinając w prostokątny płat, i lekko obijamy z obu stron drewnianym tłuczkiem. Tak przygotowane nacieramy z obu stron utłuczonymi ziołami, przykrywamy ściereczką, odstawiamy na 15 min w chłodne miejsce. Brytfannę smarujemy obficie oliwą. Z wody wyjmujemy połowę namoczonych moreli, odsączamy. Na rozłożonym mięsie układamy (wzdłuż) morele, rolujemy obwiązujemy szczelnie bawełnianą nicią, wierzch lekko smarujemy oliwą i podsmażamy na patelni z rozgrzaną oliwą, rumieniąc ze wszystkich stron. Mięso przekładamy do przygotowanej brytfanny, wstawiamy do nagrzanego do temp. 180°C piekarnika. Do tłuszczu, który pozostał na patelni, wlewamy część wody, w której moczyły się morele, zagotowujemy, przelewamy do garnka i w czasie pieczenia polewamy mięso. Gdy będzie prawie miękkie, obkładamy szynkę pozostałymi morelami, brytfannę przykrywamy, po 10 min wyłączamy dopływ ciepła i pozostawiamy w piekarniku. Dobrze wychłodzone mięso, po usunięciu nici, kroimy w cienkie plastry podajemy na przybranym półmisku, otoczone usmażonymi morelami.

Czytaj dalej

Szynka wędzona gotowana po staropolsku

liczba porcji: 8 

czas przygotowania: 25 min (oprócz czasu na moczenie i gotowanie)

stopień trudności: średniotrudne 

kaloryczność: wysokokaloryczne 

koszt: drogie

Składniki:

- wędzona, surowa szynka (może być z kością)
- włoszczyzna bez kapusty
- cebula (ilość włoszczyzny i cebuli zależy od wielkości szynki)

Szynkę moczymy przez całą noc w dużej ilości zimnej wody. Przed gotowaniem myjemy bardzo dokładnie pod bieżącą, ciepłą wodą, najlepiej za pomocą ostrej szczoteczki (powierzchnia szynki powinna być dokładnie oczyszczona). Tak przygotowaną kładziemy do dużego garnka (powinna luźno pływać), zalewamy czystą, zimną wodą, od razu dodajemy włoszczyznę i cebulę, gotujemy na małym ogniu (woda powinna tylko lekko „mrugać"). Czas gotowania zależy od wielkości szynki. Próbujemy, czy jest miękka, bardzo ostrym widelcem - gdy lekko wchodzi, a skóra zaczyna odstawać, szynka jest gotowa. Pozostawiamy do następnego dnia w rosole, w którym się gotowała. Przed pokrojeniem zdejmujemy skórę, kto nie lubi tłustych wędlin, może również zdjąć część otaczającej szynkę słoniny. Kroimy bardzo ostrym, cienkim nożem w niezbyt grube plastry i układamy na przybranym półmisku.

Czytaj dalej